Sürücü adayları puanları asıl nerede kaybediyor

Her zaman çok hata puanı olan sorular değil, genellikle zararsız olduğu düşünülenler: 37.603 cevabı içeren analizimizde, 2 hata puanı olan sorular ortalama %39 oranında yanlış cevaplanırken, 4 hata puanı olan sorular %25 oranında yanlış cevaplanıyor.

Teori sınavında bugün her soru 2 ile 5 arası hata puanı sayılıyor. B sınıfı ehliyetin ilk kez alınmasında, en fazla 10 hata puanı toplayan ve 5 hata puanı olan iki soruyu yanlış cevaplamayan kişi başarılı sayılıyor. 2 hata puanı olan bir soru bu durumda pek ağırlık taşımıyor.

Soru başına ortalamada 2 hata puanı olan sorular %39,3, 3 puanlıklar %34,7, 4 puanlıklar %25,2 ve 5 puanlıklar %20,6 seviyesindedir. Her cevap tek tek sayıldığında, 2 ile 4 hata puanı arasındaki fark devam etmektedir (%34,8'e karşı %23,9). 5 hata puanı olan sorularda sonuç nasıl sayıldığına bağlıdır: soru başına ortalama %20,6, tüm cevaplar üzerinden %34,1.

Bu model aynı kişilerde de görülüyor. Her iki türden de yeterince soru cevaplayan öğrenenlerin %89'unda, 2 puanlık sorulardaki hata oranı 4 puanlık sorulardakinden daha yüksektir ve bu fark ortalama 15,7 yüzde puanıdır. Bu durum, karşılaştırma için yeterli cevabın bulunduğu her iki konuda da kendini gösteriyor: Teknikte 2 puanlık sorular %32,5 hatadayken 4 puanlıklar %21,7, trafik kurallarına uygun davranışlarda ise %40,6'ya karşı %26,5 seviyesindedir.

Yönetmelik taslağına göre 01.07.2027'den itibaren her sorunun sadece 1 puan sayılması planlanıyor. B sınıfı ehliyetin ilk kez alınmasında 30 soruda en fazla 3 hataya izin verilecek. Yanlış cevaplanan 2 puanlık bir soru, o zaman yıldız işareti olmayan diğer her soru kadar ağır basacak.

Bu durum sınavı daha mı zorlaştıracak? Öğrenenlerimizin referans tarihindeki öğrenme durumlarıyla, hazırlık sürecinin ortasında dahi olsa yaptığımız simülasyon neredeyse hiç fark göstermiyor: Mevcut değerlendirmeye göre deneme sınavlarının %51,5'i başarılı olurken, yeni değerlendirmeye göre %53,7'si başarılı olmuştur. Bunlar gerçek sınav sonuçları değildir. Mevcut durumda başarılı sayılabilecek deneme sınavlarının %1,2'si yeni değerlendirmeye göre başarısız olmuştur. Gelecekte hemen başarısızlığa yol açması planlanan yıldız işareti olan sorular, hangi sorular olacağı henüz kesinleşmediği için buna dahil edilmemiştir.

Simülasyonumuza göre yeni puanlama sistemi tek başına sınavı zorlaştırmıyor, hangi hataların önemli olduğunu değiştiriyor. Yıldız işaretli soruların nasıl bir etkisi olacağı ancak bu soruların hangileri olduğu kesinleştiğinde söylenebilir. Hazırlık için bu şu anlama geliyor: Az hata puanı olan sorular, çok olanlar kadar ilgiyi hak ediyor.^{1, 2, 3}

theorie.net cevapları emin veya emin değil olarak sınıflandırır. Bazı yanlış cevaplardan sonra öğrenenlerin ne kadar emin olduklarını soruyoruz, diğer tüm durumlarda ise bunu cevap süresinden tahmin ediyoruz.

Emin olarak sınıflandırdığımız cevapların %12,0'si yanlıştı, yani yaklaşık her sekiz cevaptan biri. Emin olunmayan cevaplarda bu oran %37,4 seviyesindedir.

Bu önemlidir, çünkü öğrenme araştırması bulgularına göre bilgisini olduğundan fazla görenler çalışmayı çok erken bırakır ve daha azını akılda tutar.^{1, 4}

Daha sonra ikinci kez karşımıza çıkan sorular, ilk denemede %39,6 oranında yanlış cevaplanmışken, ikinci denemede sadece %14,5 oranında yanlıştı. Tüm ilk cevaplar genelinde hata oranı %29,3'tür.

3.613 vakada bir soru ilk seferinde yanlış cevaplanmış ve daha sonra tekrar edilmiştir. Son cevap ise %87,3 oranında doğru olmuştur.

Bu durum, öğrenme araştırmalarının uzun süredir tanımladığı şeyle örtüşüyor: Kendi kendini test edenler, bilgiyi yeniden okumaya kıyasla uzun vadede daha iyi akılda tutar ve aralıklı tekrar, tek seferde öğrenmekten daha etkili olur.^{1, 5, 6}

theorie.net'te Almanca dışında bir dil ayarlayan öğrenenler, aynı soruları daha sık yanlış cevaplıyor: Almanca kullanan öğrenenlerde %27,9 iken onlarda %37,6, yani 9,7 yüzde puanlık bir fark söz konusu.

Bunun için sadece her iki grupta da en az 5 kez cevaplanmış olan toplam 190 soruyu karşılaştırdık. Basitleştirilmiş Almanca kullanan öğrenenler her iki gruba da dahil edilmemiştir.

Rakamlar bir sebep değil, bir ilişki göstermektedir. Dilin yanı sıra örneğin ön bilgi veya çalışma süresi de rol oynayabilir.¹

Temel olarak, theorie.net üzerindeki sürücü adaylarının 25.10.2026 referans tarihine kadar verdiği 37.603 cevap baz alınmıştır ve bunların 20.417'si ilk cevaplardır. Çalışan hesapları ve test hesapları dahil edilmemiştir.

Bir kişinin bir soruya verdiği ilk yanıt ilk cevap olarak sayılır. Soru başına hata oranlarını sadece en az 20 ilk cevabı olan sorular için hesaplıyoruz. Kısmi analizleri sadece arkasında en az 20 öğrenen olduğunda yayınlıyoruz. Hata puanı, konu ve dile göre karşılaştırmalar, seçenekli sorulara verilen ilk cevaplara dayanmaktadır. Sayılı sorulara verilen cevaplar 05.09.2026 tarihinden itibaren dahil edilmiştir.

Simülasyon için, en az 100 soru çalışmış olan her öğrenen için 500'er adet 30 soruluk deneme sınavı hazırladık. Bu sınavlarda her puan değeri için kişisel hata oranı ve B sınıfı öğrenenlerinin çalıştığı soruların puan dağılımı kullanılmıştır.

Analiz temsil edici değildir. theorie.net kullananlar buna kendileri karar vermiştir. Rakamlar Almanya'daki tüm sürücü adaylarını değil, bizim öğrenenlerimizi tanımlamaktadır.

Raporu üç ayda bir güncelliyoruz. Tüm tablolar indirilebilir durumdadır.¹